Nam Xương

It looks lượt thích your browser does not have JavaScript enabled. Please turn on JavaScript & try again.

Bạn đang xem: Nam xương


*

*

It looks lượt thích your browser does not have JavaScript enabled. Please turn on JavaScript & try again.
phái nam Xương còn được gọi "Nam Xang", là tên huyện Lý Nhân hiện tại nay, khu vực mà nổi tiếng bởi mẩu chuyện "Người phụ nữ Nam Xương" vào Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ (thế kỷ XVI). Miền đất còn có tên: Lị Nhân (Lợi Nhân), Lý Nhân, nam Xương… theo dòng thời gian cùng tỉnh Hà Nam cùng huyện Lý hiền từ thuở dựng nước, qua bao triều đại cho tới bây giờ.

Tên gọi và trị sở Lị Nhân

Tên châu Lị Nhân, phủ Lị Nhân là tên gọi tỉnh Hà phái nam sau này, cũng là tên gọi huyện Lị Nhân (Nam Xương) trường đoản cú thời Lê quang quẻ Thuận về trước trùng nhau. Vào đời Hán, châu Lị Nhân thuộc quận Giao Chỉ, tủ Giao Châu. Sách “Đại Nam duy nhất thống chí" chép: "Phủ Giao Châu lãnh 5 châu: Phúc Yên, Uy Man, Lị Nhân, từ Liêm, Tam Đái; 13 huyện: Đông Quan, từ Liêm, Thạch Thất, Phù Lưu, Thanh Đàm, Thanh Oai, Ứng Bình, Bình Lục, Lị Nhân, lặng Lãng, lặng Lạc, Phù Ninh, Lập Thạch. 

Theo "Đồng Khánh dư địa chí": che Lý Nhân, đời Lý là châu Lị Nhân. Sử ghi những vua Lý Thái Tông, Lý Nhân Tông từng mang lại dựng hành cung nghỉ ngơi châu Lị Nhân (Bách khoa toàn thư). Đời trần cũng gọi là châu Lị Nhân. Thời ở trong Minh là huyện Lị Nhân (thuộc bao phủ Giao Châu). Đời Lê chỉ kị âm (đọc Lợi Nhân) nhưng lại vẫn viết Lị chưa hẳn đổi chữ. Đời Lê Thánh Tông thay đổi là che (thuộc Sơn nam giới thừa tuyên). Những triều sau vẫn theo thế. Năm Minh Mệnh 3 (1822) thay đổi là đậy Lý Nhân, gồm 5 huyện: Kim Bảng, Duy Tiên, Thanh Liêm, phái nam Xương, Bình Lục như thời Lê sơ; ngày nay phần lớn là đất các huyện thuộc tỉnh Hà Nam.

Nói về phái mạnh Xương (Nam Xang), “Đại Nam tốt nhất thống chí" ghi: "Nguyên là thị xã Lỵ Nhân. Đời Lê quang Thuận là thị xã Nam Xang. Trước vày phân tủ kiêm lý, nay để tri huyện". Sách “Đồng Khánh dư địa chí" ghi: "Huyện phái mạnh Xương: Thời Lý - Trần và thuộc Minh là thị trấn Lị Nhân nằm trong châu Lị Nhân. Từ trên đầu nhà Lê đổi tên là huyện Nam Xương (Xương, chính âm Hán Việt là Xang). Đại Nam độc nhất thống chí cho là thay tên vào niên hiệu quang Thuận (1460 - 1469). Cho tới đời Đồng Khánh tên thị trấn vẫn duy trì như đời Lê. Như vậy, thị xã Nam Xương trước trùng tên che lị, mang đến đời vua Lê Thánh Tông (1460 - 1497) (năm quang đãng Thuận thiết bị 10), châu Lị Nhân lập làm đậy thì thương hiệu huyện đổi là "Nam Xương" mang đến khỏi trùng, phát âm là nam Xang là vậy.

Về địa danh: “Lị", “Lợi" tốt Lý Nhân ? hoàn toàn có thể hiểu, thời phong loài kiến ở nước ta, nếu để tên phạm húy vua, chúa thì triều đình ra "lệnh kiêng" để xóa bỏ hay ban thương hiệu mới. Vị thế, thương hiệu "Lị" tốt "Lợi", rồi "Lý" là kị húy về quốc tính, thời Lý điện thoại tư vấn Lỵ tốt Lợi (từ đồng âm), thời è cổ tránh húy cao tổ nai lưng Lý cùng Lý Chiêu Hoàng (vợ vua Thái Tông). Thời Lê sơ kị húy Lê Lợi nên gọi là "Lị". Nhà Nguyễn đổi khác theo lệnh tránh húy đến cung cấp xã, thôn; ví dụ: sống Nam Xang có xã cùng tổng An Triền từ trên đầu Nguyễn về trước, mang lại năm Thiệu Trị 3 (1843) kị chữ Triền (âm thương hiệu huý vua Thiệu Trị) đề xuất đổi là An Trạch (Bắc Lý). Giỏi xã nam Xá (Nhân Nghĩa), từ đầu Nguyễn về trước là làng Nguyễn Xá; từ năm Tự Đức 6 (1853) tránh chữ quốc tính Nguyễn cần đổi là phái nam Xá...

Vậy, trị sở của Lị Nhân trước sống đâu? bên dưới thời Lê (khoảng năm 1624), Thượng thư Nguyễn Khải đã mang đến chuyển thủ che trấn Sơn phái mạnh từ buôn bản Tường lạm (xã Trác Văn, huyện Duy Tiên, phủ Lỵ Nhân) mang đến đóng sinh hoạt thôn Châu mong (nay là bao phủ Lý) nằm trong tổng Phù Đạm, huyện Kim Bảng, lấp Lỵ Nhân, trấn Sơn phái nam Thượng. Khi Nguyễn Huệ lên ngôi, xứ sơn Nam chia làm 2 trấn: Thượng trấn (Sơn phái nam Thượng) lỵ sở Lỵ Nhân sinh sống Châu Cầu; Hạ trấn (Sơn phái mạnh Hạ) lỵ sở nghỉ ngơi Vị Hoàng (Nam Định)... Theo “Địa chí Hà Nam": sách các tổng trấn xóm danh bị lãm viết đầu thế kỷ XIX thì làng mạc Tường lạm (xã Trác Văn) hôm nay thuộc tổng Trác Bút, thị trấn Nam Xang, che Lý Nhân.

Du khách hàng thập phương về tham dự buổi tiệc đền trần Thương, xóm Nhân Đạo (Lý Nhân).

Xem thêm: Eating Disorder Là Gì - Rối Loạn Ăn Uống: Những Điều Bạn Cần Biết

 Ảnh: T.L

Về địa vùng và tên thường gọi Nam Xương

Nam Xương xưa, Lý Nhân nay nằm ở phía đông tỉnh Hà Nam, cạnh bên Hưng Yên, Thái Bình, sông Hồng (Nhị Hà) là ranh con giới tự nhiên và thoải mái từ Tắc Giang (Yên Lệnh, Duy Tiên) mang lại Hòa Hậu (cửa Tuần Vường); phía bắc, tây bắc giáp Duy Tiên; phía tây, tây nam giáp Bình Lục; phía nam gần cạnh Mỹ Lộc (Nam Định), sông Châu Giang có tác dụng ranh giới tự nhiên.

Lý Nhân là vùng đất xuất hiện từ sớm, ngay lập tức từ những buổi đầu dựng nước Văn Lang. Theo các dấu tích định kỳ sử, khoảng chừng hơn 2000 năm trước Công nguyên đã bao gồm một bộ phận người Việt cổ từ thượng lưu lại sông Hồng xuôi về hạ lưu, cư trú trên các đồi khu đất cao ven sông, hình thành những vùng dân cư, trong các số ấy có miền quê Lý nhân ngày nay.

Lý Nhân bao phủ ấn đời Minh Mạng - hiện vật mới phát bây giờ Lý Nhân. Ảnh: Toản Quốc

Về trị sở của huyện, huyện lị trước đây đặt ở bỏ ra Long mang đến năm 1829 mới chuyển về Nga Thượng, Nga Khê (nay thuộc làng Nguyên Lý). Theo “Đại Nam độc nhất thống chí": "Thành huyện Nam Xang: thành đất, chu vi 286 trượng 0 thước 6 tấc, cao 7 thước 2 tấc; hào rộng 1 trượng 5 thước, mở cửa, ở địa phận 2 làng mạc Nga Khê, Nga Thượng, trước sinh sống xã đưa ra Long; năm Minh Mệnh trang bị 10 new dời cho chỗ hiện tại nay" (thành đất này bị phá năm 1890). Sách này cũng chép: "Trường học huyện phái mạnh Xang: làm việc phía bắc trong thị trấn thành; trước ngơi nghỉ địa phận buôn bản Nga Thượng, năm Minh Mệnh sản phẩm công nghệ 15 new dời đến chỗ hiện nay nay".

Năm 1853 triều vua trường đoản cú Đức, đến khi xong thời Nguyễn quý phái thời kỳ trực thuộc Pháp, ngôi thành là nơi thao tác của cơ quan giai cấp huyện phái mạnh Xang, rồi thị xã Lý Nhân (từ 1923) đóng trên đất Nga Khê. Đến đời vua Đồng Khánh (1886 - 1888), thị xã Nam Xang bao gồm 9 tổng (87 xã, thôn, trang, trại). Tên những tổng cũ của thị trấn là: trần Xá, Công Xá, Ngô Khê, Trác Bút, ngốc Nhuế, Vũ Điện, An Trạch, Đồng Thủy, Thổ Ốc. Tổng Ngô Khê, Trác cây bút sau cắt 1 phần về Bình Lục, Duy Tiên, còn lại thành lập và hoạt động các tổng new Văn Quan, Mạc Xá.

Chuyện Lỵ Nhân giỏi Nam Xương xưa không thể có đk để thảo luận thấu đáo nhưng rất có thể khẳng định vấn đề sáp nhập, bóc tách chia là 1 trong những tất yếu cho việc phát triển, tạo cho làng quê biến đổi về diện mạo, đời sống an sinh nâng cao mà không làm mất đi hồn cốt dân tộc. Bởi vì làng thôn xưa ni vẫn bình ổn từ tính từ bỏ trị bao đời. Sự nhào nặn văn hóa của cộng đồng lên những giá trị văn hóa làng xã, chế tạo ra nông cụ, nông phẩm, thành phầm làng nghề, phấn tác ra thơ ca, hò vè, diễn xướng, lễ hội... Đó là văn hóa truyền thống nội sinh, là cốt cách làng quê thuần Việt đề nghị được thường xuyên nghiên cứu để sở hữu căn cứ giữ lại gìn, bảo tồn, phát huy./.

Nổ hũ club online uy tín
game đổi thưởng uy tín gamedoithuong88
W88
| SUNCITYVN
pagead2.googlesyndication.com